Trabzonlu Meshurlar

www.trabzonlumeshurlar.com internet adresimiz yayın hayatına başlamıştır. Şu anda hazırlanan değerli ansiklopedik bilgilerin internet ortamına aktarılması ve güncelleme çalışmaları devam etmektedir.

İlginizden dolayı teşekkür ediyoruz. Bizi izlemeye devam ediniz. 

 
Bulunduğunuz Sayfa:Anasayfa
PDF Yazdır E-posta
Yazar Administrator   
Tuesday, 19 February 2008

ÖĞÜTCEN, BABA SÂLİM

(Trabzon 1887 - İstanbul 1956)

(Halk Şairi)

Halk Şairi Baba Sâlim Öğütçen, 15 Mart 1887 tarihinde Trabzon Tabakhane Mahallesi’nde doğdu. İhsan Hamâmîoğlu, Hamsinâme isimli eserinde Baba Sâlim’ in 1888 de doğduğunu yazmaktadır. Asıl adı Mehmed Sâlim’dir. Halk arasında “Baba” ve bazan da “Âşık” ismiyle anılırdı. Daha çok “Baba Sâlim” ismi şöhret bulmuştur. Babasına, Vaizoğlu Yüzbaşı Abdurrezzâk Efendi denirdi. Mahalle mektebinde Fatma Hanım isimli bir hocadan Kur’ân-ı Kerîm okumayı, Hâfız Mehmed adlı hocadan da ilmihâli, tecvîdi ve yazı yazmayı öğrendi. Dayısı Osman Efendi’ den birkaç ay yazı meşki aldı. Daha küçük yaşta iken, kafiyeli söz söylemeye meraklı idi. İyi bir eğitim görmemişti. Fakat, kuvvetli bir dünya ve insanlık görüşü vardı. Baba

Sâlim bu durumu şöyle ifâde eder:

Ne tarih okuduk, ne hendese,

Ne mektep görmüşüz, ne medrese.

Koyamaz kimse bizi kafese,

İyiyi kötüden seçenlerdeniz.

Âşık Garîb, Kerem, Dertli, Emrâh dîvânlarını okumuştur. Dîvân, semâî ve koşma vâdilerinde manzûmeler ile sözleri ve tekerlemeleri vardır. Arûzun bir iki kolay veznini yazabilmişse de, muvaffak olmuş şiirleri daha çok hece vezni ile olanlardır. Baba Sâlim saz çalmakta da hünerli idi. Kendi halinde, sâf, temiz ve uysal bir insandı. Şiirleri; gazel, destan, koşma ve mânilerden oluşmaktadır. Çeşitli olayları konu alan mîzâhî, ancak hiciv sayılmayacak şiirleri vardır. Hassas ve coşkun ruhlu bir  şairdi.

15 yaşında başlayarak Trabzon’damuhtelif semtlerde ve göçmenlikle bulunduğu yerlerde dükkânlar açarak, aktarlık, tatlıcılık, kadayıfçılık, çörekçilik, ekmekçilik, mumculuk; hatta fişekçilik gibi sanat ve mesleklerle uğraşmıştır. Belediye Tenzifât (temizlik işleri) ve Asrî Mezarlık memurluğu gibiresmî görevlerde de bulunmuştur. Baba Sâlim’ in şiirleri, Trabzon’da yayımlanan Yeni Yol ve Halk gazeteleri ile Akın ve İnan gibi dergilerde çıkmıştır.

İnan Dergisi’nde yayımlanan bir yazıdan da Baba Sâlim’ in Trabzon’da “Haber Anası” adlı yayını çıkardığı ve 1925-1928 yılları arasında “Sivri Sinek” isimli bir mizâhî gazete yayımladığı bilinmektedir. Şiirleri, İhsân Hamâmîoğlu tarafından 1930 yılında İstanbul’da yayımlanan “Baba Sâlim Hayatı ve Şiirleri”Misimli kitapta bir araya toplanmıştır.

1946 yılında da Trabzon Kız Ortaokulu Türkçe öğretmeni Nesip Yağmurdereli
“Baba Sâlim Hayatı ve Şiirleri” ismi ile İstikbâl Matbaası’nda bastırdığı kitabın gelirini Baba Sâlim’ e bırakmıştır. Baba Salim, 10 Kasım 1949 tarihli Yeniyol Gazetesi’ndeki habere göre “Halk Sesi” adıyla haftalık bir gazete çıkarmaya başladı.

Trabzon kültürü ile yoğrulan HalkŞairi Baba Sâlim Öğütçen, 1950’li yıllardaEskişehir’e nakletti. 29 aralık 1956tarihinde de İstanbul’da öldü ve oradatoprağa verildi.

ESERLERİ:

. Yukarda isimleri verilen hakkında yayımlanmışiki ayrı kitabı, kendi eseri imiş gibi mütâlaaeden Baba Sâlim, 1951 yılında Trabzon’daİstikbâl Matbaası’ nda “Baba Sâlim DîvânıÜçüncü Kitap” adını verdiği eserini yayımlamış,bunu 1952 yılında Eskişehir Güzeliş Matbaası’ndabastırdığı “Baba Sâlim Dîvânı DördüncüKitap” isimli eseri takip etmiştir.

KAYNAKÇA

. İhsân Hamâmî, Hamsinâme, s. 102, İstanbul,

1972

. İhsân Hamâmî, Baba Sâlim Hayatı ve Şiirleri,

İstanbul, 1930

. Nesip Yağmurdereli, Baba Sâlim Hayatı ve Şiirleri,

Trabzon, 1946

. Mahmut Goloğlu, Trabzon Tarihi, s. 211, Ankara,

1975

. Baba Sâlim Divânı Üçüncü Kitap, Trabzon,

1951

. Baba Sâlim Dîvânı Dördüncü Kitap, Eskişehir,

1952

. Mustafa Duman, Baba Sâlim’in Ölüm Tarihi

ve Eserleri Üzerine, Kıyı Kültür Sanat Dergisi,

Sayı: 47, s.8, Trabzon, Şubat 1990

. Mustafa Duman, Trabzonlu Halk Şairi Baba

Salim, Hamsi Magazin, Sayı: 2, İstanbul,

1990

Mustafa Duman, Trabzon Halk Şairleri, Kıyı

Dergisi. Sayı: 72, Mart, 1992

. Mustafa Duman, Trabzon Halk Şairleri, s. 60,

İstanbul, 1995

. Hüseyin Albayrak, Trabzon Basın Tarihi C.1, s.

318, Ankara, 1994

. Trabzon 1967 İl Yıllığı, s. 67, Ankara, 1967

. Trabzon, 1973 İl Yıllığı, s. 159, Ankara, 1973

. Refik Sevengil, Çağımızın Halk Şairleri, s. 185,

İstanbul, 1967

. Murat Yüksel, Türk Edebiyatında Hamsi, s.

83, Trabzon, 1989

. Murat Yüksel, Geçmişten Günümüze Trabzon

Şairleri, C.2, s. 1, Trabzon, 1993

. Yurt Ansiklopedisi, C.10, s. 7256, İstanbul,

1982-1984

. Gündoğdu Sanımer, Baba Sâlim’in Ardından,

Hamsi Dergisi, Sayı: 5, İstanbul, 1958

. Turgut Günay, Doğu Karadeniz Bölgesi’nde

Atma Türkü Geleneği, I. Uluslararası Folklor

Kongresi Bildirileri, Cilt: 2, Halk Edebiyatı,

Ankara, 1976

. Ali Mustafa Topuz, Baba Sâlim Öğütçen, Kıyı

Kültür ve Sanat Dergisi, Sayı: 9, Aralık 1986

. Ömer Akbulut, Trabzon Meşhurları Bibliyografyası,

s. 28, Ankara, 1970

. Yurt Ansiklopedisi, C.10, s. 7256, İstanbul,

1984

. Trabzon/87 Kültür-Sanat Yıllığı, s. 232, İstanbul,

1987

. Cumhur Odabaşıoğlu, Trabzon Doğu Karadeniz

Gazete ve Mecmuaları, 1869-1928, s. 62,

Trabzon, 1987

. Trabzon 61, Sayı: 7, Nisan 1999, s. 25

. Kıyı Dergisi, Sayı: 9, Aralık 1986

. Kıyı Dergisi, Sayı: 47, Şubat 1990, s. 8

 
< Önceki   Sonraki >

Giriş Formu






Kayıp Parola?
Hesabınız yok mu? Kayıt Ol

Mp3 Player

Anketler

Sizce böyle bir çalışma gerekli mi ?
 

Kimler Sitede

Şuanda 3 misafir bağlı

Sponsorlar